«Ζωή μου. Επιλογή μου. Ευθύνη μου.»

 

γράφει η δική μας παιδαγωγός και Coach Βεντουρή Βασιλική

         Ας ξεκινήσουμε με μία υπόθεση. Ας υποθέσουμε ότι θέλεις να βράσεις μακαρόνια. Θα πάρεις την κατσαρόλα, θα ρίξεις μέσα το νερό κ.λ.π… (τη συνέχεια υποθέτω τη γνωρίζεις). Σε λιγάκι, τα μακαρόνια είναι έτοιμα σερβιρισμένα στο πιάτο σου. Ονειρεύτηκες κάτι (ένα πιάτο μακαρόνια), ακολούθησες τα «σωστά βήματα»- τη συνταγή και τα μακαρόνια είναι ήδη στο πιάτο σου. Η κατάσταση αυτή, σκέφτεσαι ότι πέρασε όλη από το χέρι σου. Ήταν στον έλεγχο σου όλα τα βήματα που ακολούθησες. Σωστά; Και τώρα σε καλώ να αναρωτηθείς. Κι αν έπεφτε το ρεύμα; Θα μπορούσες να φτιάξεις τα μακαρόνια; Τι θα έκανες τότε; Εδώ θα πάμε τώρα. Σε αυτό ακριβώς το σημείο.

         Πολλές φορές συμβαίνουν γεγονότα και καταστάσεις στη ζωή μας που δεν περιμέναμε ή τα περιμέναμε διαφορετικά. Εμφανίζονται «εμπόδια» που δυσκολεύουν την κατάσταση που ζούμε και αυτά δεν εξαρτώνται πλήρως από εμάς. Τι κάνω τότε; Πώς συμπεριφέρομαι; Μα πρώτα από όλα, πώς σκέφτομαι; Tι σκέψεις κάνω εκείνη τη στιγμή;

Οι σκέψεις που κάνω είναι η τροφή που δίνω στον εγκέφαλό μου.

      Αρχικά αποδέχομαι την όποια κατάσταση. Εντάξει. Συνέβη. Ναι, κάποιες φορές δυσκολευόμαστε να πούμε αυτό το εντάξει. Μα συνέβη. Τι χρειάζεται λοιπόν να κάνω από δω και πέρα; Nα δω το εμπόδιο ως εμπόδιο και να αρχίζω να κατηγορώ για παράδειγμα τη ΔΕΗ που έπεσε το ρεύμα; Ή το παιδί μου που φωνάζει και διεκδικεί; Mα εκείνο συμπεριφέρεται σύμφωνα με την ηλικία του. Να κατηγορήσω τους γονείς μου για τον τρόπο που με μεγάλωσαν; Έκαναν ό,τι ήξεραν. Να κατηγορήσω μήπως τον προϊστάμενο μου που μου φώναξε ενώ μπορεί να ήταν ήδη συναισθηματικά φορτισμένος με κάτι άλλο; Nα κατηγορήσω τον συνάδελφο μου; Nα κατηγορήσω την κίνηση στο δρόμο που δεν μου επέτρεψε να φτάσω στη δουλειά μου στην ώρα μου; Nα κατηγορήσω τον νέο οδηγό που βρέθηκε μπροστά μου;  Ή μήπως όχι; E, όχι!

         Οι σκέψεις που κάνω είναι η τροφή που δίνω στον εγκέφαλό μου. Oι σκέψεις αυτές θα δημιουργήσουν και τα ανάλογα συναισθήματά μου εκείνη τη στιγμή. Σκέφτομαι θετικά, δεν σημαίνει αγνοώ τη δυσκολία της κατάστασης αλλά βλέπω τη δυσκολία αυτή σαν μία ευκαιρία για μάθηση και αλλαγή. Κάνω δηλαδή στον εαυτό μου τις εξής ερωτήσεις: «Τι μου έμαθε αυτή η κατάσταση;» και «τι διαφορετικό χρειάζεται να κάνω από δω και πέρα;».

Είναι δική μου ευθύνη το πώς θα αντιδράσω σε αυτό που μου συμβαίνει.

          Για αρχή ας πάρω μία βαθιά ανάσα. Είπαμε οκ συνέβη! Αν κατηγορώ τον άλλον και ρίχνω την ευθύνη στον άλλον τότε αυτόματα δίνω και τον έλεγχο της ζωής μου στον άλλον. Αν ο άλλος μπορεί να με κάνει να θυμώσω ή να στεναχωρηθώ τότε περιμένω πάλι τον άλλον να με κάνει να νιώσω όμορφα. Και γιατί είπαμε ότι έχει ο άλλος τον έλεγχο αυτόν; Γιατί δίνω τη δύναμη αυτή σε κάποιον άλλον;

         Και τώρα σκέψου. Τι θα άλλαζε άραγε αν για παράδειγμα το «με θύμωσες» γινόταν «εγώ θύμωσα γιατί…» ή το «με κάνεις ευτυχισμένο/η» γινόταν «εγώ είμαι ευτυχισμένος/η γιατί…» ή το «μας έχουν κάνει ό,τι θέλουν» γινόταν «κάνω το 100% αυτού που περνάει απο το χέρι μου και συνεχίζω». Οι σκέψεις που κάνω, ο τρόπος που μιλάω στον εαυτό μου και οι λέξεις που χρησιμοποιώ είναι οι τροφές που δίνω στον εγκέφαλο μου. Ας αναλάβουμε λοιπόν ο καθένας από εμάς την ευθύνη για τα δικά του συναισθήματα και για τις επιλογές που κάνει στη ζωή του.

Ακόμα και αν συμβαίνουν πράγματα και καταστάσεις από εξωτερικούς παράγοντες, είναι δική μου ευθύνη το πώς εγώ θα αντιδράσω σε αυτό που συμβαίνει.

Δε θα κατηγορήσω την κίνηση στο δρόμο, αλλά θα φροντίσω την επόμενη φορά να ξεκινήσω νωρίτερα από το σπίτι.

Αυτό που ζούμε δεν εξαρτάται μόνο από αυτό που μας συμβαίνει  αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε ό,τι μας συμβαίνει. Συνεπώς και από τον τρόπο που αντιδράμε σε αυτό.

Σίγουρα δεν είναι το ίδιο εύκολο σε όλες τις περιπτώσεις όμως μπορεί να συμβεί σε κάθε περίπτωση.

Αυτοπαρατήρηση, απαραίτητη σε κάθε περίσταση

          Κάθε φορά μπορώ να παρατηρώ τον εαυτό μου -τις σκέψεις και τη συμπεριφορά μου- και να ελέγχω τι είναι πραγματικά στον έλεγχο μου. Και κάθε φορά να ρωτάω τον εαυτό μου ποια σκέψη και συμπεριφορά μου με εξυπηρετεί και με βοηθά ώστε να τη διατηρήσω και ποια δεν εξυπηρετεί προκειμένου να την αλλάξω.

         Αντί λοιπόν να κατηγορώ το παιδί μου που φωνάζει και διεκδικεί, ας διαβάσω τα χαρακτηριστικά αυτής της ηλικίας και ας συμπεριφερθώ διαφορετικά. Εγώ, που είμαι ο  ενήλικας και έχω υπάρξει παιδί. Εγώ που θέλω να φέρω την θετική αυτή αλλαγή στη σχέση μας. Το παιδί δεν έχει υπάρξει ενήλικας. Αντί λοιπόν να κατηγορώ τους γονείς μου ή τον σύντροφό μου ας σκεφτώ εγώ τι χρειάζεται να κάνω και ας δω πως μπορώ να επικοινωνήσω μαζί τους διαφορετικά. Aν αλλάξω τον τρόπο που επικοινωνώ, τότε ναι αλλάζει και η συμπεριφορά του άλλου απέναντί μου. Και γιατί να το κάνω αυτό; Γιατί εγώ  που το έχω αντιληφθεί και θέλω να φέρω την όποια αλλαγή, θα χρειαστεί να κινηθώ  προς αυτή την κατεύθυνση αλλιώς το θέμα θα διαιωνίζεται και κανείς δε θα κάνει το «πρώτο βήμα» της αλλαγής αυτής.  Για να γίνει λοιπόν αυτό θα πρέπει να μείνει απέξω ο εγωισμός, ότι θέλω δηλαδή να αποδείξω ότι εγώ έχω δίκιο. Χρειάζεται να αποφασίσω τι είναι πιο σημαντικό για εμένα. Να έχω δίκιο ή να ακουστούν και οι δύο απόψεις και στο τέλος να  έχω μια καλύτερη σχέση με το παιδί μου, τον σύντροφο μου, τους γονείς μου κ.λ.π. ; Εγώ επιλέγω τι από τα δύο επιθυμώ. Να κάνω το πρώτο βήμα ή να αφήσω την κατάσταση ως έχει και απλά να κατηγορώ τον άλλον;

Όλα ξεκινάνε από τον τρόπο που εγώ μιλώ στον εαυτό μου.

         Ναι, όλα ξεκινάνε από τον τρόπο που εγώ μιλώ στον εαυτό μου και κατά πόσο τον σέβομαι. Από τα όρια που εγώ θέτω για να με προστατεύσω. Το ότι θα κατανοήσω τον τρόπο που μου μίλησε ο προϊστάμενος δε σημαίνει ότι θα συνεχίσω να ανέχομαι  και πάλι αυτή τη συμπεριφορά του. Γιατί ακόμα και αν έχω διαφορετική άποψη από κάποιον άλλον, μπορώ με αποδοχή και χωρίς κριτική να θέσω τα όριά μου. Κάθε φορά λοιπόν, να νιώθω ότι έκανα το καλύτερο που μπορούσα. Το 100% που περνούσε από το χέρι μου. Αυτό σημαίνει «Εγώ είμαι υπεύθυνος για τη ζωή μου». 

 Online παραγγελίες παιδικών βιβλίων 

Δωρεάν έξοδα αποστολής σε Ελλάδα και Κύπρο 

 Βρείτε τα παιδικά βιβλία εδώ

Χωρίς τιμωρία; Κι όμως γίνεται!

 

γράφει η δική μας παιδαγωγός και Coach Βεντουρή Βασιλική

Χωρίς τιμωρία; Κι όμως γίνεται!

           Πώς θα βάλω όρια στο παιδί μου; Πώς θα του πω το όχι; Πώς θα το κάνω να καταλάβει ότι αυτό που έκανε δεν ήταν «σωστό»; Πώς θα του μάθω να συμπεριφέρεται σωστά; Ερωτήματα που απασχολούν πολλούς γονείς και παιδαγωγούς. Ίσως και εσένα.

Θετική Διαπαιδαγώγηση

            Αρχικά, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι. Υπάρχουν διάφορες προσεγγίσεις διαπαιδαγώγησης παιδιών και διάφορες τεχνικές. Ο κάθε γονιός ή παιδαγωγός διαλέγει αυτή που ταιριάζει καλύτερα σε εκείνον και στο παιδί του. Σε αυτό εδώ το κείμενο θα διαβάσεις για τη Θετική Διαπαιδαγώγηση που εφαρμόζω εγώ. Ίσως συμφωνήσεις, ίσως και όχι. Σκοπός μου δεν είναι να σου πω ότι αυτή η προσέγγιση είναι η πιο σωστή αλλά να σου πω πώς σκέφτομαι εγώ και όσοι την εφαρμόζουμε. Δε σου κρύβω ότι για να καταλήξω σε αυτήν την προσέγγιση και στις τεχνικές της δοκίμασα και άλλες. Όμως, δεν ταίριαζαν σε μένα. Για αυτό έψαχνα να βρω την προσέγγιση που ταιριάζει σε μένα. Το ίδιο σου προτείνω να κάνεις και εσύ.

Τι σημαίνει η λέξη Πειθαρχία;

            Ακούγοντας τη λέξη Πειθαρχία ίσως και να σκέφτεσαι εξαναγκασμό ή απειλή. Ίσως! Πάμε να δούμε όμως τι σημαίνει;  Πειθαρχία σημαίνει πείθομαι από τον κανόνα, από την αρχή. Ακολουθώ τον κανόνα επειδή πείστηκα και όχι γιατί φοβήθηκα. Δεν υπακούω στον κανόνα από φόβο, αλλά γιατί καταλαβαίνω γιατί υπάρχει και που με βοηθά. Σε αυτό εδώ το κείμενο θα δούμε πώς η πειθαρχία μπορεί να εφαρμοστεί μέσω της Θετικής Διαπαιδαγώγησης. Για αρχή όμως ας αναρωτηθούμε το παρακάτω:

Γιατί τα παιδιά πρέπει να νιώσουν άσχημα πρώτα ώστε να μάθουν να συμπεριφέρονται σωστά;

           Δε γίνεται να λέω στο παιδί «μη φωνάζεις», αλλά να φωνάζω εγώ. Δε γίνεται να λέω στο παιδί «μη χτυπάς», αλλά να το τραβάω από τη μπλούζα για να το βάλω τιμωρία. Δε γίνεται να λέω στο μωρό «δε χτυπάμε τη μαμά», αλλά να κάνουμε «ντα» το έπιπλο που μόλις σκόνταψε το παιδί επάνω του. Και αναρωτιέμαι, τι μου φταίει το έπιπλο; Τα παιδιά πρώτα μιμούνται τη δική μας συμπεριφορά - βλέπουν τι κάνουμε εμείς όταν θέλουμε να ακουστεί η άποψη μας - και μετά ακολουθούν τη συμβουλή μας.

Δεν είσαι καλό παιδί τώρα.

           Και πότε είμαι καλό παιδί; Όταν τρώω; Όταν κοιμάμαι; Όταν κάνω ησυχία; To παιδί είναι πάντα καλό και πάντα το αγαπώ. Αποδέχομαι κάθε του συναίσθημα, όχι όμως κάθε του συμπεριφορά. Όπως λέμε «Καταλαβαίνω ότι θύμωσες αλλά δεν είναι ευγενικό να χτυπάμε. Τον φίλο τον προσέχουμε» με τον ίδιο τρόπο λέμε «Καταλαβαίνω ότι χάρηκες αλλά στις τρεις το μεσημέρι χρειάζεται να κάνουμε ησυχία. Θα βάλουμε τη μουσική δυνατά στις έξι».

           Ένας ενήλικας μπορεί να θυμώσει μαζί μου αλλά να μην το εκφράσει μπροστά μου. Να γυρίσει την πλάτη και να φύγει. Το παιδί όμως θα το δείξει. Ίσως και με τρόπο μη αποδεκτό. Και τώρα σε καλώ να αναρωτηθείς, γιατί οι ενήλικες επικεντρωνόμαστε συνήθως στη μη αποδεκτή συμπεριφορά του παιδιού χωρίς να βλέπουμε τον λόγο αυτής της συμπεριφοράς; Το συναίσθημα του παιδιού δηλαδή. Ας είμαστε αληθινά παρόντες σε αυτήν την δύσκολη κατάσταση και ας  επικεντρωθούμε εκεί, στον λόγο που την προκάλεσε. Ή ας σκεφτούμε το παιδί που ήμασταν εμείς κάποτε. Αυτό το παιδί λοιπόν τι ήθελε εκείνες τις στιγμές που έβγαινε «εκτός ελέγχου»; Εμείς έχουμε υπάρξει παιδιά, τα παιδιά δεν έχουν υπάρξει ενήλικες. Ας το θυμόμαστε αυτό…

Βάλε τιμωρία και θα έχεις αποτέλεσμα σε πέντε λεπτά. Βάλε ενσυναίσθηση και θα έχεις… μια ζωή!

          Πρωταρχικός στόχος δεν είναι το παιδί να συμπεριφερθεί όπως εμείς θα θέλαμε τη στιγμή που θα θέλαμε, αλλά να συνδεθούμε πρώτα μαζί του. Πρώτα συνδέομαι με το παιδί, ύστερα το ακούω και στο τέλος το συμβουλεύω!

Ο Γ. χτύπησε τον Α.

       Ας δούμε ένα παράδειγμα. Ας υποθέσουμε ότι ο Γ. χτύπησε τον Α. Στην μία περίπτωση παίρνω τον Γ. και με έντονο τόνο φωνής και απότομες κινήσεις τον βάζω τιμωρία ή «τον βάζω να σκεφτεί τι έκανε» στέλνοντας τον στο δωμάτιο του ή σε μια γωνία. Εκείνη τη στιγμή το παιδί, ας υποθέσουμε, ότι νιώθει θυμό. Τι σκέφτεται λοιπόν το παιδί σε αυτήν την περίπτωση; «Θύμωσα και αντί να μου μάθουν πώς να εκφράζω το θυμό μου με στέλνουν μόνο μου!». Άρα αυτό το παιδί, σαν ενήλικας, τι θα σκέφτεται κάθε φορά που θα θυμώνει; Ποιος θα του μάθει πώς να εκφράζει το θυμό του; O ενήλικας!

           Ας πάμε στη δεύτερη περίπτωση. Εκεί όπου ο ενήλικας αποδέχεται το συναίσθημα του παιδιού αλλά όχι κάθε του συμπεριφορά. Αρχικά σταματάω αμέσως τη συμπεριφορά αυτή και τώρα πάμε να δούμε το θετικό διάλλειμα.

Θετικό Διάλειμμα

       Θετικό Διάλειμμα, ένα από τα εργαλεία της Θετικής Διαπαιδαγώγησης. Σίγουρα υπάρχουν και άλλα (οικογενειακό συμβούλιο, συμβόλαιο κανόνων κ.λπ.) αλλά τώρα ας εστιάσουμε στο Θετικό Διάλειμμα. Το θέμα δεν είναι μόνο τι θα πω στο παιδί αλλά πότε και πώς. Σου έχει τύχει να μιλήσεις κάτω από συναισθηματική φόρτιση και μετά να το μετανιώσεις; Σου έχει τύχει να σου μιλά κάποιος ενώ εσύ είσαι θυμωμένος; Είσαι σε θέση να μιλήσεις και να ακούσεις εκείνη τη στιγμή; Τι έχεις πραγματικά ανάγκη εκείνη τη στιγμή; Να ηρεμήσεις, σωστά; To ίδιο συμβαίνει και στο παιδί εκείνη την ώρα. Και τώρα ας πάμε στο προηγούμενο παράδειγμα. Τη στιγμή που ο Γ. χτύπησε τον Α. θύμωσες και εσύ.

Βήμα 1^ο: Πάρε τον Γ. από εκεί.

Βήμα 2^ο : Δείξε στο παιδί ότι αποδέχεσαι πρώτα το δικό σου συναίσθημα και στη συνέχεια και το δικό του. «Θύμωσα και εγώ με αυτό που συνέβη».

Βήμα 3^ο : «Ας ηρεμήσουμε και οι δύο πρώτα (είτε μαζί, είτε χώρια, ο καθένας σε διαφορετικό μέρος) και μετά θα το συζητήσουμε». Αυτό είναι το Θετικό Διάλειμμα. Ο τρόπος που θα εφαρμοστεί διαφέρει ανά ηλικία παιδιού. Σκοπός εκείνη την ώρα είναι να ξανασυνδεθεί ο ενήλικας με το παιδί. Η σύνδεση αυτή μπορεί να επιτευχθεί είτε με μια αγκαλιά, είτε με ένα κράτημα στο χέρι, είτε ακόμα και να είναι σε διαφορετικό δωμάτιο ο ενήλικας από το παιδί. Σε ένα μικρό παιδί μπορεί να γίνει πιο θεατρικά. Σε κάθε περίπτωση, χρειάζεται να θυμόμαστε πάντα τα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά του παιδιού. Αφού λοιπόν συνδεθείς, άκου πρώτα εσύ το παιδί. Και αφού ηρεμήσετε και οι δύο τώρα είναι η ώρα για το 4^ο βήμα, εκεί όπου θα ακούσετε και θα μιλήσετε και οι δύο.

Βήμα 4^ο: Ακούω το παιδί δε σημαίνει ότι συμφωνώ με όσα λέει, αλλά συνδέομαι μαζί του. Με τα συναισθήματα και με τις σκέψεις του. Για να με ακούσει το παιδί χρειάζεται πρώτα εγώ να το ακούσω. Και για να το ακούσω εγώ και να μιλήσει εκείνο χρειάζεται να είμαστε ήρεμοι και οι δύο. Και τι κάνω λοιπόν; Στέκομαι στο ύψος του και το ακούω χωρίς να το διακόπτω. Είμαι το θετικό πρότυπο για εκείνο!

        Σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε με το παιδί μια σχέση ασφάλειας, αγάπης και εμπιστοσύνης. Η απόφασή μας για το πώς θα αντιμετωπίσουμε μια τέτοια κατάσταση θα καθορίσει και το πώς θα έρχεται το παιδί μας κοντά μας όταν κάνει «λάθη» στο μέλλον. Και αν είναι μόνο του σαν ενήλικας; Αν δεν είμαστε εμείς εκεί δίπλα, μαζί του. Θα γνωρίζει πώς να εκφράσει το θυμό του; Ποιος θα του το έχει μάθει; Εμείς, οι ενήλικες. Γονείς και παιδαγωγοί.

        Κάθε φορά λοιπόν που βλέπουμε στο παιδί μια μη αποδεκτή συμπεριφορά, πριν τιμωρήσουμε, ας σκεφτούμε μακροπρόθεσμα τις τεχνικές αυτές που εφαρμόζουμε. Ας σκεφτούμε τα παιδιά μας  σαν ενήλικες . Εσύ, τι αποτέλεσμα θέλεις να φέρεις; Η τεχνική της τιμωρίας φέρνει αποτέλεσμα τώρα ενώ το θετικό διάλλειμα θέλει συνεχή δουλειά και βλέπεις τα αποτελέσματα μακροπρόθεσμα.

Μα δεν ακούει τίποτα. Πάντα έτσι συμπεριφέρεται. Δεν αλλάζει αυτό το παιδί

          Όταν τιμωρώ μόνο την αρνητική συμπεριφορά, ναι η συμπεριφορά σταματά αμέσως. Επειδή όμως ο θυμός υποβόσκει, το παιδί θα βρει μία  νέα συμπεριφορά, ένα νέο τρόπο να εκφράσει το θυμό του στο μέλλον. Κάπως έτσι δημιουργείται ο φαύλος κύκλος του «Μα δε με ακούει ποτέ όταν του μιλάω».

            Ας σκεφτούμε αυτό που λέμε για εμάς τους ενήλικες. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τα παιδιά μας. Για να αλλάξει ο τρόπος ζωής μας χρειάζεται πρώτα να αλλάξει ο τρόπος σκέψης μας και ο τρόπος που βλέπουμε τα «πράγματα». Η αλλαγή στον τρόπο σκέψης φέρνει στην επιφάνεια νέες συμπεριφορές. Μέσω της επανάληψης αυτών των νέων συμπεριφορών- συνηθειών αλλάζει ο τρόπος ζωής μας. Όλο αυτό επιτυγχάνεται μέσω της επανάληψης! Πάμε τώρα στα παιδιά; Ο ενήλικας είναι αυτός που θα κάνει το παιδί να σκεφτεί διαφορετικά, που θα το βοηθήσει να αναδείξει νέες συμπεριφορές και θα το βοηθήσει να τις κάνει συνήθειες. Και τι χρειάζεται είπαμε; Επανάληψη! Α, και υπομονή! Ο ενήλικας είναι αυτός που θα σταθεί δίπλα στο παιδί με ψυχραιμία και υπομονή την ώρα που εκείνο έχει μια μη αποδεκτή συμπεριφορά. Εκείνη είναι η στιγμή που το παιδί μας χρειάζεται περισσότερο από κάθε άλλη φορά.

         Με το να είμαστε αληθινά παρόντες εκείνη τη στιγμή (ενσυνείδητα) και κάνοντας αυτοπαρατήρηση βοηθάμε αποτελεσματικά τόσο εμάς όσο και το παιδί. Γιατί τα παιδιά του σήμερα είναι οι ενήλικες του αύριο. Είναι το μέλλον μας…

 

Αν θέλεις κι εσύ να δεις πώς η Παιδαγωγική σε συνδυασμό με το Coaching μπορούν να σε βοηθήσουν να χτίσεις μια καλύτερη σχέση με το παιδί σου, στείλε μου μήνυμα για να ορίσουμε μία 60λεπτη δωρεάν συνεδρία.

Βεντουρή Βασιλική 

Παιδαγωγός Πιστοποιημένη στη Συμβουλευτική Γονέων & Πιστοποιημένη Coach (E.M.C.C & A.C.)

 Online παραγγελίες παιδικών βιβλίων 

Δωρεάν έξοδα αποστολής σε Ελλάδα και Κύπρο 

 Βρείτε τα παιδικά βιβλία εδώ

Καλοκαιρινή δράση εκπαιδευτικής ρομποτικής και STEAM στη Νάξο

 Robots in action 

Summer Camp 2021

...γράφει η Tsakoniati Styliani, MSc 

Η ΓΕΛΟΚΟΤΣΙΔΟΥ 2

Διαβάστε εδώ πως ξεκίνησε η ιστορία της μικρής Γελοκοτσιδού...

Η Γελοκοτσιδού  ( συνέχεια…)

        Τοκ, τοκ…

        «Ναι; Ποιος είναι;»

       «Eγώ μαμά. Εγώ! Η Γελοκοτσιδού σου» είπε η Αριάδνη ενώ είχε ήδη φτάσει με τον Ορφέα στο σπίτι της.

            Και τότε η πόρτα άνοιξε.

       «Κάτσε κορίτσι μου να φορέσω τα γυαλιά μου», είπε. Η γιαγιά πλέον, Δέσποινα, μαμά της Αριάδνης, η οποία από τη στιγμή που είδε την Αριάδνη δεν την άφηνε από την αγκαλιά της.

       «Τρόμαξα που ήσουν;» τη ρώτησε ενώ την έσφιγγε όλο και πιο πολύ. «Έψαξα παντού! Όλο τον κόσμο ρώτησα! Που ήσουν; Εσύ ποιος είσαι, αγόρι μου;» είπε στο ξανθό αγόρι που στεκόταν δίπλα στην κόρη της. «Πάμε μέσα και θα σου πούμε» απάντησε η  Αριάδνη στη μαμά της και της έκανε νόημα να μπουν μέσα στο σπίτι. Πόσα χρόνια έχει να επιστρέψει σπίτι της; Και αυτή τη φορά ήταν παρέα με έναν ήρωα. Με τον δικό της ήρωα που με μία του κουβέντα κατάφερε να σπάσει την κατάρα της μάγισσας.

 

        «Εσένα δεν θα σε πετάξω. Εσένα, σε αγαπάω. Έτσι μου είπε μαμά και να ‘μαι πάλι, η Γελοκοτσιδού σου» της είπε πειράζοντας όλο νάζι τις κοτσίδες της. Και κάπως έτσι η μαμά Δέσποινα άκουσε την ιστορία από την αρχή.

       «Γλυκιά μου Γελοκοτσιδού,  να ξεκουραστείς και αύριο όπως είπαμε»  της είπε ο Ορφέας.

        «Τι έγινε;» ρώτησε όλο αγωνία η μαμά.

        «Έχουμε μία αποστολή, μανούλα» απάντησε η Αριάδνη  και έκλεισε το μάτι της μαμάς της ενώ ο Ορφέας ετοιμαζόταν να επιστρέψει σπίτι του.

        Και κάπως έτσι το επόμενο πρωινό έφτασε με τον Ορφέα να χτυπά την πόρτα της Αριάδνης. Αυτή τη φορά μαζί με την κιθάρα του.

         «Έτοιμη μικρή μου πριγκίπισσα;» της είπε.

        «Να προσέχετε παιδιά μου. Αριάδνη το καθρεφτάκι σου, ορίστε» είπε η μαμά ενώ έβαλε στην τσάντα της Αριάδνης ένα μικρό μαγικό καθρεφτάκι. «Το καθρεφτάκι αυτό, αγόρι μου, της το είχε δώσει η γιαγιά της όταν η Αριάδνη ήταν μικρό κορίτσι. Με το καθρεφτάκι αυτό, η Αριάδνη θα μπορεί να κάνει μία ευχή της πραγματικότητα. Θα μπορεί όμως να το χρησιμοποιήσει μόνο μία φορά στη ζωή της. Νομίζω ήρθε η ώρα!»

    «Αν κάποια στιγμή συμβεί να φοβηθείτε να δώσετε στη Σάρα όλο και περισσότερη αγάπη» είπε η μαμά.

        «Όταν φοβόμαστε για κάτι, τότε εμείς αυξάνουμε την αγάπη» απάντησε η Αριάδνη. Είχε μάθει καλά τη συμβουλή της μαμάς. 

        Και τότε τα παιδιά ξεκίνησαν για το σπίτι της Σάρας. Ενώ προχωρούσαν, συνάντησαν έναν γεράκο με άσπρα μαλλιά. Ήταν ένας γεράκος ταλαιπωρημένος, κουρασμένος. Περπατούσε και έσκυβε. Περπατούσε με δυσκολία. Φορούσε κάτι παλιά ρούχα.

        «Που πάτε; Δεν έχει σπίτια από κει. Ούτε δρόμο. Αδιέξοδο είναι. Μπας και χαθήκατε;»  τους ρώτησε.

        «Πάμε σωστά. Ευχαριστούμε» απάντησε το ευγενικό αγόρι.

        «Να προσέχετε γλυκά μου. Είναι επικίνδυνη!»

        Και όλο πλησίαζαν, πλησίαζαν. Το σπίτι πια, φαινόταν ξεκάθαρα. Ο Ορφέας δυνατός και σίγουρος. Η Αριάδνη έχει παγώσει. Φοβάται, τρέμει. Θυμάται τη μέρα εκείνη που μεταμορφώθηκε σε πέτρα.  Τώρα πάλι, είναι στο ίδιο σημείο. Πλησιάζει στο ίδιο σημείο. Αυτή τη φορά δίπλα της, ο Ορφέας.  Τότε  γυρίζει , τον κοιτάει στα μάτια και ενώ προσπαθεί να πει το  «Φοβάμαι»,  ο Ορφέας της  λέει «Ένα, δύο, τρία, μαζί». Και τότε οι δύο φωνές ακούστηκαν  σαν μία.

«Όταν φοβόμαστε για κάτι, τότε εμείς αυξάνουμε την αγάπη!!!!!».

        Το τρομακτικό σπίτι είναι πλέον μπροστά τους. Και γύρω από αυτό, ξερά δέντρα.

        «Να χτυπήσουμε την πόρτα» λέει η Αριάδνη.

        «Να τραγουδήσουμε» προτείνει Ορφέας και την πείθει.

        Και τότε βρίσκουν ένα πεζούλι, κάθονται και Ορφέας πιάνει στα χέρια του την κιθάρα.

        «Το τραγούδι μας, το θυμάσαι;» της λέει.  Τότε, τα δύο παιδιά νιώθουν ένα χάδι στο κεφάλι. Σηκώνουν το βλέμμα τους και βλέπουν  τη Χρυσανθέμη να τους  χαϊδεύει  το κεφάλι και να τους χαμογελά.

        «Είμαστε στο σωστό σημείο» ψιθυρίζει  η Αριάδνη ενώ ο Ορφέας είναι έτοιμος για το τραγούδι. Μα τότε στα ξαφνικά, ξέσπασε μία φωτιά δυνατή. Οι επιλογές ήταν δύο. Το σίγουρο όμως ήταν ένα. Ο καθρέφτης της Αριάδνης πλέον, θα έδινε τη λύση. Τα παιδιά ή θα  ζητούσαν να πάνε σπίτι τους και εκεί να καούν όλα ή να σταματήσουν τη φωτιά. Η δύναμη ήταν πλέον στα χέρια των παιδιών και όχι στο χέρι της μάγισσας. Το σπίτι της μάγισσας κινδύνευε για τα καλά. Και τότε η Αριάδνη άνοιξε τη τσάντα της και έπιασε στα χέρια της τον μαγικό καθρέφτη και όλο αποφασιστικότητα είπε:  

«Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου

την πυρκαγιά να σβήσεις

και τις καρδούλες όλων μας

αγάπη να γεμίσεις».

        Και με το ένα, δύο, τρία, η φωτιά σταμάτησε και τα δέντρα άνθισαν. Το τοπίο άλλαξε μεμιάς. Ένα ανθισμένο τοπίο και ένα πανέμορφο σπίτι ήταν πλέον μπροστά τους.

        Η πόρτα του σπιτιού άνοιξε και βγήκε από μέσα μία όμορφη γυναίκα. Και ναι, ήταν η Σάρα. Μα δεν ήταν μάγισσα πια. «Τι συνέβη; Πώς έγινε;»  ρώτησε όλο απορία ενώ πριν ένα λεπτό φοβόταν πως το σπίτι της έπαιρνε φωτιά.

        «Η Αριάδνη. Εγώ είμαι» της απάντησε όλο θάρρος το μικρό κορίτσι.

        «Εσείς; Μα σας έκανα τόσο κακό και εσείς με βοηθήσατε και τώρα πια, δεν είμαι μάγισσα. Σας ευχαριστώ πολύ για αυτό».  Τότε τα παιδιά  την πλησίασαν, της έδωσαν το χέρι, πιάστηκαν όλοι μαζί και είπαν δυνατά:

«Όταν φοβόμαστε για κάτι, τότε εμείς αυξάνουμε την αγάπη!!!!!»

Ας γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε……

γράφει η δική μας παιδαγωγός και Coach Βεντουρή Βασιλική

 Online παραγγελίες παιδικών βιβλίων 

Δωρεάν έξοδα αποστολής σε Ελλάδα και Κύπρο 

 Βρείτε τα παιδικά βιβλία εδώ

Επιθετικότητα και έφηβοι

...γράφει η Tsakoniati Styliani, MSc 

Ο όρος επιθετικότητα είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατυπωθεί όπως επίσης και οι παράγοντες που προκαλούν την εκδήλωσή της, ενώ παράλληλα εμπλέκονται ποικίλα επιστημονικά πεδία στη διερεύνησή της. Σύμφωνα με τη θεωρητική προσέγγιση, οι συντελεστικοί παράγοντες, η φύση και ο ορισμός της επιθετικότητας έχουν διατυπωθεί με ποικίλες και τις περισσότερες φορές αντιφατικές απόψεις. Ωστόσο, δεν υπάρχει οποιοσδήποτε προσδιορισμός που να μην προκαλεί επιφυλάξεις αναφορικά με την πληρότητά του. Επιπρόσθετα, ο όρος επιθετικότητα χαρακτηρίζεται από αοριστία και γενικότητα για αυτό και είναι δύσκολο να διατυπωθεί τόσο ο όρος όσο και το πλαίσιο καθορισμού της (Ταρατόρη & Χατζηδήμου, 1997 στο Γραίκος, 2016), από τη στιγμή που εξαρτάται από ποικίλους παράγοντες, όπως τις προσωπικές στάσεις και ιδεολογίες, την κουλτούρα, τον πολιτισμό, και τη διαφοροποιημένη οπτική εξέτασης του συμβάντος εκδήλωσης επιθετικότητας, αναλογικά με τη θέση – ρόλος στην ομάδα, κοινωνική θέση - του θύματος, του δράστη (Ζάχαρης, 2003· Παπαδοπούλου & Μαρκουλής, 1986). Συγχρόνως, από την πλευρά της πολιτιστικής διάστασης του φαινομένου ο χαρακτηρισμός συμπεριφοράς ως επιθετικής είναι συνυφασμένος με την κρίση και άποψη του παρατηρητή, όπου σχετίζεται άμεσα με το φύλο του, το μορφωτικό του επίπεδο, τα βιώματά του, τον πολιτισμό από τον οποίο προέρχεται καθώς και από τους παράγοντες - τις ζημιογόνες επιπτώσεις για τον αποδέκτη, τις συνθήκες στο πλαίσιο των οποίων έγινε η επιθετική συμπεριφορά, αλλά και το ρόλο στην ομάδα, την κοινωνική θέση όπου κατέχει το θύμα και ο θύτης - (Καλατζή-Αζίζη & Ζαφειροπούλου, 2004· Ζάχαρης, 2003). Τέλος, η διαφορετική εννοιολογική αποσαφήνισή του στις διάφορες γλώσσες και κράτη δυσκολεύει την αποτύπωση του όρου (Αντωνίου & Κουτσούκου, 2011).

 

Για την προέλευση της επιθετικότητας οι σχετικές θεωρίες που θα μπορούσαν να καταγραφούν είναι οι εξής (Bandura, 1973 στο Ζάχαρης, 2003):  

·     Οι θεωρίες ψυχανάλυσης και εθολογίας. Στο πλαίσιο αυτών των θεωριών η επιθετικότητα αποκτά την ιδιότητα της ανθρώπινης φύσης. Γίνεται αντιληπτή ως βασικό χαρακτηριστικό του ατόμου, το οποίο είναι συνδεόμενο με την ανθρώπινη σεξουαλικότητα. Ως βιολογικός παράγοντας η επιθετικότητα πηγάζει από το ένστικτο της επιβίωσης και της αυτοσυντήρησης και γίνεται αντιληπτή ως αντίδραση, από τη στιγμή που απειλείται η ασφάλεια του ατόμου.

·    Θεωρία της κοινωνικής μάθησης. Στο πλαίσιο αυτής της θεωρίας η επιθετικότητα είναι αποτέλεσμα κοινωνικών παρεμβάσεων. Τα δε πρότυπα του κοινωνικού περίγυρου και οι κοινωνικοί παράγοντες ευθύνονται που ένα άτομο εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά.

Ωστόσο, η επιθετικότητα μπορεί να διακριθεί 1) στη συντελεστική κατηγορία η οποία αναφέρεται σε επιθετικές πράξεις οι οποίες δεν στοχεύουν στην ολοκλήρωση επιθετικών στόχων, όπως είναι η επιβολή της τιμωρίας στα παιδιά από τους γονείς έτσι ώστε να επιτευχθούν συγκεκριμένοι παιδαγωγικοί στόχοι 2) στην εχθρική κατηγορία, στο πλαίσιο της οποίας υπάρχει εσκεμμένη πρόθεση ενός ατόμου να βλάψει κάποιο άλλο άτομο και 3) στη παρορμητική κατηγορία στην οποία δεν συμπεριλαμβάνεται η σκοπιμότητα και ούτε η συχνότητα της πράξης της επιθετικότητας (Γραίκος, 2016).

Είναι αποδεκτό πως η επιθετικότητα αποτελεί μια δίσημη έννοια (Χηνάς & Χρυσαφίδης, 2000). Από τη μία μεριά η επιθετικότητα διαφοροποιείται σε επιθετικότητα ως «λειτουργική επιθετικότητα», η οποία έχει ως στόχο το άτομο να προβεί σε ενέργειες διεκδίκησης και το οποίο χαρακτηρίζεται από δυναμισμό καταφέρνοντας έτσι να ικανοποιήσει τις ανάγκες του. Από την άλλη μεριά η επιθετικότητα διαφοροποιείται σε «εχθρική ή βίαιη επιθετικότητα» στο πλαίσιο της οποίας το άτομο έχει την πρόθεση να βλάψει κάποιο άλλο άτομο (Χηνάς & Χρυσαφίδης, 2000 ·Κοντοπούλου, 2007). Με άλλα λόγια, η πρώτη έννοια διερευνά την επιθετικότητα σαν ένα στοιχείο το οποίο είναι στη φύση του ατόμου και το οποίο εκφράζεται με τρόπο άμεσο με ασυνείδητο τρόπο τις περισσότερες φορές, ενώ η δεύτερη έννοια αναφέρεται στην αντικειμενική εκτίμηση των παρατηρητών και στο είδος των αντιδράσεων.

Σχετικά με τη θεώρηση της επιθετικότητας ως «λειτουργική» ή διαφορετικά ως «ενόρμηση», αυτή γίνεται κατανοητή σαν μία ιδιότητα που έχει το άτομο και η οποία διακρίνει όλα τα ζωικά είδη και εκδηλώνεται με έναν μοναδικό τρόπο   εξαρτώμενη και ανάλογα με το φύλο, την ηλικία, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου και την πολιτισμική προέλευση. Ο όρος επιθετικότητα σύμφωνα με τον Herbert (1998, στο Ringrose, 1999) περιλαμβάνει όλες τις μορφές τις οποίες φανερώνει το άτομο στην μεγάλη του προσπάθειά να διεκδικήσει και όλες τις ενέργειες που στοχεύουν στην άσκηση ελέγχου επάνω στο περιβάλλον. Βάση αυτής της τοποθέτησης γίνεται αντιληπτό πως η επιθετικότητα δεν είναι αποτέλεσμα μόνο αρνητικών στοιχείων, αλλά και θετικών. Ωστόσο, η συμπερίληψη της έννοιας της διεκδίκησης (για παράδειγμα ενός προνομίου, αντικειμένου, χώρου και άλλα) αποτελεί σημαντικό στοιχείο προκειμένου να επιβιώσει το άτομο. Η αποκάλυψη δε της διεκδίκησης προωθεί την επίδειξη πρωτοβουλία αλλά και υγιούς ανταγωνισμού ανάμεσα στα άτομα (Ringrose, 1999).

Προτεινόμενες βιβλιογραφικές αναφορές για ανάγνωση

Ελληνόγλωσση

Αντωνίου, Α.-Σ. & Κουτσούκου, Η. (2011). Μορφές βίας και επιθετική συμπεριφορά

στα τηλεοπτικά προγράμματα - Προτάσεις προστασίας της ψυχικής υγείας των ανήλικων τηλεθεατών στην Ελλάδα. Παιδαγωγικός Λόγος, Τόμος ΙΣΤ’, 2, 11–22.

Γραίκος, Ν. (2016). Σχεδιασμός ενδοσχολικών δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης

της επιθετικής συμπεριφοράς στο σχολείο. Οι ρόλοι των Συλλόγων Διδασκόντων, των γονέων και του Σχολικού Συμβούλου. Πρακτικά συνεδρίου. Σχολική βία και εκφοβισμός. Περιφερειακή διεύθυνση εκπαίδευσης κεντρικής Μακεδονίας. Θεσσαλονίκη.

Ζάχαρης, Δ. (2003). Επιθετικότητα και Αγωγή. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα

Καλατζή-Αζίζη, Α. & Ζαφειροπούλου, Μ. (2004). Προσαρμογή στο σχολείο:

Πρόληψη και Αντιμετώπιση Δυσκολιών στο σχολείο. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Παπαδοπούλου, Δ. & Μαρκουλής, Δ. (1986). Θετικές και αρνητικές μορφές

κοινωνικής συμπεριφοράς. Θεσσαλονίκη: Άφων Κυριακίδη.

Χηνάς, Π. & Χρυσαφίδης, Κ. (2000). Επιθετικότητα στο σχολείο: Προτάσεις για

πρόληψη και αντιμετώπιση. ΥΠΕΠΘ 2000. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο: http://www.pi-schools.gr/download/lessons/social/entypa/epithet1.pdf

Ξενόγλωσση

Ringrose, H. J. (1999). M. Herbert (1998). Clinical Child Psychology. Social

Learning, Development and Behaviour, 2nd edn. Chichester: Wiley (414 pp). Clinical Psychology & Psychotherapy, 6(5), 415–415. doi: 10.1002/(sici)1099-0879(199911)6:5<415::aid-cpp220>3.0.co;2-w   

 Online παραγγελίες παιδικών βιβλίων 

Δωρεάν έξοδα αποστολής σε Ελλάδα και Κύπρο 

 Βρείτε τα παιδικά βιβλία εδώ